INSULTNI ERTA DIAGNOSTIKA QILISHDA KOMPYUTER TOMOGRAFIYASI (KT) VA MAGNIT-REZONANS TOMOGRAFIYASI (MRT) NING ROLI

Abstract

Insult (miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi — MQO‘B) butun dunyo bo‘yicha o‘lim va uzoq muddatli nogironlikning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Kasallikning dastlabki bosqichlarida tez va aniq tashxis qo‘yish bemorning prognozini sezilarli darajada yaxshilash, nevrologik defitsitni kamaytirish va uzoq muddatli nogironlikning oldini olish imkonini beradi. Shu sababli insultni erta diagnostika qilish zamonaviy nevrologiya va tibbiy radiologiyaning eng dolzarb yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.

Ushbu maqolada kompyuter tomografiya (KT) va magnit-rezonans tomografiya (MRT) ning insultni erta aniqlashdagi roli akademik darajada yoritilgan. KT insultning gemorragik shakllarini tezkor aniqlashda, trombolitik terapiyaga qarshi ko‘rsatmalarni belgilashda va dastlabki klinik qaror qabul qilishda ajralmas usul hisoblanadi. KT-angiografiya va KT-perfuzion metodikalari yordamida miya tomirlarining anatomik holati, yirik tomirlar okklyuziyasi, kollateral qon aylanishi, ishemiya yadrosi va penumbra hududlari aniqlanadi. Shu bilan birga, KT-tekshiruvlari shoshilinch davolash taktikasini belgilash va reperfuzion terapiya (intravenoz trombolizis yoki mexanik trombektomiya) uchun bemorlarni tanlash imkonini beradi.

Magnit-rezonans tomografiya (MRT) esa ishemik insultni eng erta bosqichda aniqlashda yuqori sezgirlikka ega. Diffuziyaga sezgir tasvirlash (DWI), FLAIR, GRE va SWI sekanslari yordamida zararlangan miya to‘qimalarining hajmi, lokalizatsiyasi, insultning vaqti va gemorragik komponentlari aniqlanadi.